Ancient Kauri – en waarom men zaagblad niet meer zaagde.

Wist je dat?
Naast het beroemde Kauri-hout heeft Nieuw-Zeeland ook een tweede natuurwonder: Kauri Gum. Deze goudkleurige hars werd duizenden jaren geleden afgescheiden door Kauri-bomen en groeide uit tot een van de belangrijkste exportproducten van het land. Dezelfde boom die vandaag zo geliefd is voor exclusieve vulpennen, leverde vroeger de grondstof voor de mooiste meubelvernissen ter wereld.

Mijn ervaring in mijn  atelier

Tijdens het verzagen van een blokje   Ancient Kauri gebeurde iets wat ik nog nooit had meegemaakt. Na nauwelijks twee centimeter zagen zat het zaagblad volledig dicht met een amberkleurige kleverige substantie. Ik moest het blad telkens opnieuw reinigen vooraleer ik verder kon zagen.

Aanvankelijk dacht ik aan een bot zaagblad of een technisch probleem, maar de verklaring bleek veel interessanter te zijn.

Kauri Gum – het goud van Nieuw-Zeeland

De kleverige aanslag is v zeker Kauri Gum: de natuurlijke hars van de Kauri-boom. Tienduizenden jaren geleden stroomde deze hars uit wonden in de boom en verhardde ze. Omdat de bomen onder veen terechtkwamen, bleven veel harsafzettingen bewaard.

In de negentiende eeuw was Kauri Gum een van de belangrijkste exportproducten van Nieuw-Zeeland. Duizenden zogenaamde gum diggers zochten naar brokken hars in moerassen. De hars werd gebruikt voor hoogwaardige meubelvernissen, kunstenaarsvernis, drukinkten, linoleum, elektrische isolatie en zelfs sieraden. Door zijn goudgele kleur werd hij vaak vergeleken met barnsteen.

Hoe ontstaat kauri gum?

• De boom scheidt hars af wanneer de bast beschadigd raakt.
• Die hars sluit de wond af en beschermt tegen schimmels en insecten.
• Na verloop van tijd valt de hars op de bosgrond.
• Door duizenden jaren onder zand en veen wordt de hars hard en lijkt hij op amber.

Waarom loopt mijn zaagblad dicht?

De  warmte van mijn handzaag zaag maakt de oude hars opnieuw zacht. Vervolgens hecht de hars zich aan de tanden, waardoor het blad minder goed snijdt. Dat veroorzaakt nog meer warmte en nog meer harsopbouw. Het is een zichzelf versterkend proces.

Wat is Ancient Kauri?

Ancient Kauri is afkomstig van de Kauri-boom (Agathis australis), een reusachtige naaldboom die uitsluitend in Nieuw-Zeeland voorkomt. Sommige bomen bereikten hoogtes van meer dan vijftig meter en diameters van vier tot vijf meter.

Ongeveer 30.000 tot 50.000 jaar geleden vielen sommige van deze bomen om tijdens natuurlijke klimaatschommelingen. Ze werden snel bedekt door veen en klei. Door het zuurstofarme milieu werden ze niet afgebroken, maar uitzonderlijk goed geconserveerd. Tegenwoordig worden deze stammen met veel zorg opgegraven.

Waarom is dit hout zo bijzonder?

In tegenstelling tot fossiel hout is Ancient Kauri nog steeds echt hout. Het kan gezaagd, gedraaid, geschuurd en gepolijst worden. Tegelijk bezit het een diepe warme kleur en vaak spectaculaire golvende tekeningen die in geen enkele moderne houtsoort voorkomen.

Omdat de voorraad beperkt is en nieuwe Ancient Kauri niet ontstaat, wordt het beschouwd als een van de meest exclusieve houtsoorten ter wereld.